Հարավարևմտյան Ասիա

Դեկտեմբերի 2-8

Դասի հղումը

ՀԱՐՑԵՐ ԵՎ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

1. Գնահատե՛ք Հարավարևմտյան Ասիայի աշխարհագրական դիրքը:

Լեռնային է, և բարենպաստ, հենց այդ դիրքի համար, հարուստ հանքային ռեսուրսների և նաֆթի պատճառով այստեղ սուր ձևով են բախվում աշխարհի խոշորագույն պետությունների շահերը։

2. Բացատրե՛ք ջրի և նավթի նշանակությունը տարածաշրջանի համար:

Նաֆթ ունեն ջուր չունեն սակայն վաճառելով նաֆթը կարող են գնել ջուր

3. Գնահատե՛ք տարածաշրջանի բնական պայմանները և ռեսուրսները՝ տնտեսության տարբեր ճյուղերի զարգացման հնարավորությունների տեսակետից:

4. Պատրաստե՛ք նյութեր Հարավարևմտյան Ասիայի պատմամշակութային և ճարտարապետական հուշարձանների վերաբերյալ:

5. Ի՞նչ գիտեք տարածաշրջանի «թեժ» կետերի մասին:

Սիրիայի պատերազմ

6. Պատրաստե՛ք նյութ «Անապատը և մարդը» թեմայով:

Հայ գրականություն, 8-րդ դասարան դասարան

ԿԱՂԱՆԴԻ ԳԻՇԵՐ

Ամեն ինչ ծայրեն վերսկսելու,
Ի վերջո նորեն այսպես ըլլալու
Տոնն է այս գիշեր —

Լույսեր վառեցեք – եթե չի բավեր
Ձեզ տաքցնելու ձեր լույսը ներքին —
Տոն է այս գիշեր —

Պահ մը ամեն ինչ վերջացնելու
Ամէն ինչ ծայրեն վերսկսելու
Տոնն է այս գիշեր —

Հույսեր վառեցեք – եթե չեն բավեր
Ձեզ տաքցնելու ձեր հույսերը հին —
Տոն է այս գիշեր —

Ի վերջո նորեն այսպես մնալու
Քիչ մը ավելի հուսալքվելու
Տոնն է այս գիշեր —

Երգել փորձեցեք – եթէ չեք մոռցեր
Խանդոտ երգերը ձեր պարմանության —
Տոն է այս գիշեր —

Զուր տեղ վատնված օրերն հիշելու —
Գոյության տխուր հաշվեկշիռին
Տոնն է այս գիշեր —

Լույսեր ու հույսեր վառեցեք գույն- գույն —
Երգեր երգեցեք հինեն ու նորեն —
Տոն է այս գիշեր —

Գոյատևելու տոնն է այս գիշեր:

ԿԱՐԴԱ՜ և ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒ։

«Կաղանդի վիպակ» (1895) Երվանդ Օտյան

Խեղճ կինը չիմացավ, թե ինչպես օրն իրիկուն եղեր էր, այնչափ անզգալի սահեր էին ժամերը: Առտվնե ի վեր նստած պատուհանին առջև` որուն ծակուծուկեն դեկտեմբերի պաղ հովը ներս կմխվեր սուր դանակի մը պես ու կմտներ իր արդեն մսկոտ մարմնին մեջ` Սուրբիկ գրեթե չէր շարժած տեղեն: Պատառբզիկ բազմոցին անկյունը կծկտած` բոլոր օրը անցուցեր էր դիտելով իրենց դեմը գտնված ունևոր ընտանիքի մը բնակարանը եկող — գնացողները ու հոն տիրած իրարանցումը, և այնչափ թաղված էր այդ տեսակ մը հայեցողության մեջ, որ գրեթե ալ չէր զգար ցուրտը:

Տղուն հանած աղմուկը միայն, ատեն ատեն, զինքը կստիպեր գլուխը դարձնելու և հիշոցներով խառն հանդիմանություն մը ուղղելու կամ ելլելու քանի մը ապտակ տեղավորելու խեղճին պաղ և տժգույն երեսներուն, որոնք այդ շփումեն քիչ մը կը գունավորվեին ու կը տաքանային: Տասը տարեկան, նիհար, տգեղ, զրկանքե ու աղքատութենե առաջ եկած արվեստական տգեղությամբ տղա մըն էր Պողոսիկ, որուն բոլոր անառակությունն ու զբոսանքը իր կատվին հետ խաղալն էր: Սուրբիկն ինքնիրեն կը մռլտար, դիտելով միշտ ունևորին տունը. — “Աս որչափ բան ներս կրեցին, Տեր Աստված, կերևա որ շատ հյուր պիտի ունենան. խնամիները կերակուրի՞ պիտի գան, ի՞նչ պիտի ըլլա, երկու խոշոր պնակ շաքարեղեն, հնդկահավ, բանտեսբանիա, կողով-կողով պտուղներ, ալ բան չմնաց, որ չկրեին, ո՞ր մեկը պիտի ուտեն. կեսն ալ ծառաները կը գողնան ա”: Եվ Սուրբիկ կը շարունակեր իր անվերջ մենախոսությունը քթին տակեն: Հիմա կամաց կամաց հյուրերը կսկսեն գալ: Մութը կոխած էր և Սուրբիկ ալ բոլորովին փակած էր ապակիին, մեկ ձեռքը ճակտին քիվ ըրած` մինչդեռ մյուսով անընդհատ ապակին կը սրբեր, որ իր շունչին տակ ամեն վայրկյան կը միգանար: Եվ Սուրբիկ մեկիկ մեկիկ կը համրեր եկող հյուրերը, անոնց անունները կը հիշեր և դիտողությունները կըներ: — Զարմանալի բան, կըսեր ինքնիրեն, Մարկոսյանները չեկան, ինչո՞ւ չեկան, օր մի օրանց իրարմե չէին զատվեր, արդյոք բա՞ն մը անցավ մեջերնին. ահա կառք մը կուգա կոր, տեսնենք անոնք են. չէ, առաջ եկան ու ես չտեսա՞: Եվ Մարկոսյաններուն չի գալը անլուծելի մեծ խնդիր մը կերևնար Սուրբիկին համար, տեսակ մը սևեռուն գաղափար, որ իր միտքը չարչրկեր և ուրկե չէր կրնար ազատիլ: -Բան մը ըլլալու է այս գործին մեջ, կը մտածեր: — Նոր կառք մը կեցած ատեն` “եկան” կը գոչեր, հետո հուսախաբ` “չէ, ուրիշ մարդ է եղեր”: Խրխլիկ տան դուռը բացվեցավ ու ներս մտավ հաճի Համբարձումը, Սուրբիկի էրիկը: Հոգնած, դադրած եկավ սենյակ ու նետվեցավ բազմոցին վրա ջանալով իր ցեխոտ կոշիկները և բանթալոնը հեռու պահել բազմոցեն որ սակայն չէր կրնար ավելի աղտոտիլ: Պողոսիկ, որ անհամբեր կսպասեր հորը գալուն, կասկածով ու վախով լեցուն ձայնով մը հարցուց. -Հայրիկ, պտուղ բերի՞ր: -Չէ, ատ էր պակաս: Պողոսիկ իր ցամաք հացով ապրած կյանքին մեջ առանց պտուղի և անուշեղենի կաղանդներ տեսած էր արդեն` բայց չես գիտեր ինչ մանկական անխորհուրդ հույսով մը կը հուսար թե հայրը պտուղներով պիտի գար իրիկունը: Իր երազը շատ փայլուն, շատ ոսկեզօծ չէր, բայց գոնե քանի մը տեսակ չոր պտուղ ու քանի մը նարինջ կամ խնձոր չըլալիք բաներ չէին երևնար իրեն: Ցերեկը պահ մը, խոսք բացեր էր այս մասին իր մորը, կերպով մը բերան-փնտռտուք մը ըրեր էր, ու թեև մորը պատասխանը բոլորովին հուսահատեցուցիչ եղած էր, սակայն ինք իր փոքրիկ հոգիին խորը հույսի անսպառելի զորություն մը ուներ, որ զինքը մինչև իրիկուն զվարթ ու շենշող պահելու կարող ըլլար: Իր հորը գալուստը թունդ հաներ էր իր սիրտը և երբ սենյակեն ներս մտած էր ան, նախ անոր դեմքը ջանացած էր հարցաքննել, որ շատ հուսատու չէր երևնար: Վերջապես իր ամբողջ զորությունը ժողվելով հարցումը ըրեր էր: Ու հիմա հորը տված պատասխանին վրա հմայաթափ, մինչև իսկ հուսալու անկարողության մատնված, խեղճ տղան անանկ դառնություն մը զգաց, որ չկրցավ անմիջապես լալ: Կամաց կամաց հելծկլտանքը սկսավ սակայն, քիթը արմունկին մեջ առած, անշշուկ լաց մը սեղմուկ, ողորմուկ: Եվ արցունքները, որոնք կարծես իր քայքայալ հույսերուն կտորվանքներն էին, հատիկ հատիկ կիյնային տախտակին վրա: Համբարձում ուզեց մխիթարել իր տղուն, քովը գնաց ու առավ նստեցուց իր ծնկներուն վրա: Պողոսիկը կհեծկլտար միշտ ու կըսեր. “Նայե դիմացի տունը, որչափ պտուղ, շաքար, անուշեղեն առին”: — Անոնք հարուստ են, տղաս: — Դուն ալ թող հարուստ ըլլայիր: — Ի՞նչ ընենք, Աստված ասանկ ուզեր է, ավելի աղեկ է, որ աղքատ ըլլանք, երբ որ մեռնինք` արքայություն կերթանք: Ղազարոսին պատմությունը չիյտե՞ս, կեցիր պատմեմ քեզի: Պողոսիկը լացը դադրեցուցած մտիկ կըներ: — Հարուստ մարդ մը կար, որ ամեն օր փառավոր հագուստներ կը հագներ ու ամեն օր ուրախություն կըներ, և Ղազարոս անունով աղքատ մըն ալ կար, վերքերով լեցուն, պատռտած լաթեր հագած, որ ան հարուստ մարդուն դրան առջև կը կենար ու անոր սեղանին ավելցուկները երբոր փողոց թափեին, շուներուն հետ մեկտեղ կուտեր զանոնք: Ու երբ որ ան աղքատը մեռավ` հրեշտակները եկան առին ու շիտակ արքայություն տարին զինքը, հոն Աբրահամին գիրկը հանգիստ նստավ: Իսկ հարուստը երբոր մեռավ, սատանաները եկան, իրենց պոչին կապեցին ու դժոխքին մեջ իջեցուցին: Հարուստը հոն կրակներուն մեջ տանջված ատեն տեսավ Ղազարոսը, որ Աբրահամին գիրկը հանգիստ նստեր է և Աբրահամին աղաչեց, որ Ղազարոսը իր մատին ծայրը ջուրը թաթախե ու գա իր լեզուն քիչ մը զովացնե: Աբրահամ ալ անոր ըսավ. “Միտքդ բեր որ դուն քու ապրած ատենդ ամեն աղեկություն կը վայելեիր, իսկ այս խեղճ Ղազարոսը միշտ կը չարչարվեր. հիմա անիկա հոս պետք է վայելե ու դուն հոս տանջվիս”: Տեսա՞ր Աստուծո արդարությունը, տղաս: — Արդար ըլլալու տեղ թող բարի ըլլար, ըսավ Պողոսիկ, թող ամեն մարդ Կաղանդին պտուղ ունենար հոս, ու անդիի աշխարհքն ալ ամեն մարդ արքայություն երթար, ավելի աղեկ չէ՞ր ըլլար:
Աղբյուրը:

Առաջադրանք:

1.Ընդգծված հատվածը դարձրու արևելահայերեն:

Խեղճ կինը չհասկացավ, թե ինչպես էր երեկոն գալիս, այնքան արագ էին անցնում ժամերը: Առավոտից նստած պատուհանի դիմաց` որի անցքերից դեկտեմբերի սառը օդը ներս էր մտնում և կարծես սուր դանակի նման մտնում էր իր արդեն իսկ սառած մարմնի մեջ` Սուրբիկը գրեթե չէր շարժվում տեղից: Պատառոտված բազմոցի անկյունը մաշված` ամբողջ օրը անցկացնում էր դիտելով իրենց դիմացի հարուստ ընտանիքի բնակարանը եկող — գնացողներին ու այնտեղ տիրած իրարանցումը, և այնքան էր տարվել այդ տան անցուդարձով, որ այլևս չէր զգում ցուրտը:


2.Ո՞րն է պատմվածքի ասելիքը:

Ասելիքն այն մասին է, որ աշխարհիկ կյանքում կարևորը՝ բարի, անկեղծ ապրելն է, ոչ թե հարստությունը։ Հեղինակը նշում է մարդկային բարձր որակները, և այն որ, ի վերջո բոլորս Աստծու առաջ ենք պատասխան տալիս։ Էական չէ, թե Ամանորին ում ընտանիքում, ինչ տեսակին սեղան է դրված, ուտելիքի բազմազանությունը՝ չպետք է խոսի տվյալ ընտանիքի հարստության մասին։

3.Վերլուծիր պատմվածքը:

Եթե Աստված չի կամենում, որ աշխարհիկ կյանքւմ մարդ նյութապես հարուստ լինի, ապա նրա ճիշտ ապրած կյանքի շնորհիվ՝ նա կարող է այն ձեռք բերել Աստծո արքայության մեջ։

Մաթեմատիկա ա․բ․

Դեկտեմբերի 2-6-ը

Սիրելի սովորող, սեղմի՛ր այստե՛ղ և պատասխանի՛ր տրամաբանական հարցաշարին։

Խնդիր 1

Հովանոցի արտաքին կողմի վրա գրված է KANGAROO բառը, ինչպես ցույց է տրված նկարում: Ներքևում բերված նկարներից մեկում նույնպես ցույց է տրված այդ նույն հովանոցը: Ո՞րն է այն:

Խնդիր 2

Եթե 8 խնձորների քաշը հավասար է 5 նարնջի քաշին, իսկ 3 նարինջների քաշը հավասար է 6 խնձորների քաշին, որ՞ն է ավելի ծանր, խնձորը, թե՞ նարինջը:

Խնդիր 3

Չորս միանման ուղղանկյուն դրել են կողք կողքի այնպես, որ ստացվել է մեկ մեծ ուղղանկյուն, ինչպես ցույց է տրված նկարում: Մեծ ուղղանկյան կարճ կողմի երկարությունը 10 սմ է: Որքա՞ն է մեծ ուղղանկյան երկար կողմի երկարությունը:

Խնդիր 4

Նկարում պատկերված է հնգանկյուն: Սուրենը գծում է հինգ շրջանագիծ, որոնց կենտրոնները գտնվում են A, B, C, D ու E կետերում այնպես, որ երկու շրջանագծեր, որոնց կենտրոնները գտնվում են հնգանկյան միևնույն կողմի ծայրակետերում, շոշափում են միմյանց: Հնգանկյան կողմերի երկարությունները բերված են նկարում: Կետերից ո՞րն է Սուրենի գծած ամենամեծ շրջանագծի կենտրոնը:

Խնդիր 5

Նկարում բերված խորանարդը բաժանված է 64 խորանարդիկների: Դրանցից միայն մեկն է մոխրագույն: Առաջին օրը մոխրագույն խորանարդիկն իր բոլոր հարևան խորանարդիկների գույնը դարձնում է մոխրագույն (երկու խորանարդ հարևան են, եթե ունեն մեկ ընդհանուր նիստ): Երկրորդ օրը բոլոր մոխրագույն խորանարդիկներն անում են նույնը: Որքա՞ն մոխրագույն խորանարդիկ կլինի երկրորդ օրվա ավարտին:

Խնդիր 6

Նկարում պատկերված է քառակուսու ներսում տեղադրված չորս
միանման ուղղանկյուն: Յուրաքանչյուր ուղղանկյան պարագիծը 16 սմ է:
Որքա՞ն է քառակուսու պարագիծը:

Խնդիր 7

A, B, C և D քաղաքները միացված են ճանապարհներով, ինչպես ցույց է տրված նկարում: Մրցույթը սկսվում է D քաղաքում և ավարտվում B-ում՝ անցնելով բոլոր ճանապարհներով: Յուրաքանչյուր ճանապարհով կարելի է անցնել միայն մեկ անգամ: Քանի՞ հնարավոր երթուղի կա այս մրցույթում:

Խնդիր 8

Մի պարանի երկարությունը 1մ է, մյուսինը՝ 2մ: Արմենը կտրատում է այդ պարանները
հավասար երկարություն ունեցող մի քանի մասի: Բերված թվերից ո՞րը չի կարող լինել
Արմենի ստացած բոլոր մասերի ընդհանուր քանակը:

Խնդիր 9

Մարինեն պետք է ինչ-որ թվի գումարեր 26 թիվը: Փոխարենը նա այդ թվից հանեց 26
և ստացավ -14: Ի՞նչ թիվ նա կստանար 26-ը գումարելիս:

Խնդիր 10

Լուսինեն շրջում է քարտը նախ դրա ներքևի եզրով, ապա քարտի աջ կողմից, ինչպես ցույց է տրված նկարում: Քարտի բերված պատկերներից ո՞րը կտեսնի նա:

Կիսվել գրառմամբ

Ի՞նչ է մարքեթինգը: Ինչու՞ է այն կարևոր

Ի՞նչ է մարքեթինգը: Ինչու՞ է այն կարևոր

Մարքեթինգը գործողությունների ամբողջություն է, որի շնորհիվ հնարավոր է բացահայտել հաճախորդների կարիքները և բավարարել դրանք՝ բարձրացնելով ապրանքի կամ ծառայության պահանջարկը:

Եթե որոշ ժամանակ զբաղվում եք բիզնես գործունեությամբ, բայց չեք կարողանում ապահովել բիզնեսի կայուն զարգացում և աճ, ապա պետք է փորձեք նախ և առաջ բարձրացնել Ձեր ապրանքի կամ ծառայության ճանաչելիությունը շուկայում և գրավել հաճախորդների ուշադրությունը: Սակայն ժամանակակից շուկայում ապրանքների և ծառայությունների բազմազանությունը, ինչպես նաև օրեցoր ուժեղացող մրցակցությունը թույլ չեն տալիս ձեռնարկություններին միայն բարձր որակի շնորհիվ ձեռք բերել և պահպանել շուկայում իրենց մասնաբաժինը կամ բարձր սպառում ապահովել:

Դա է պատճառը, որ յուրաքանչյուր կազմակերպության մարքեթինգային գործունեության նպատակը պետք է լինի՝ վաճառել որքան հնարավոր է շատ ապրանքներ/ծառայություններ, որքան հնարավոր է շատ հաճախորդների,ավելի թանկ և հնարավորինս հաճախակի:

Ճիշտ ընտրված մարքեթինգային քաղաքականությունը և թիրախային շուկան կարող է բարձրացնել բիզնեսի արդյունավետությունը և ամրապնդել դիրքերը մրցակիցների համեմատ:

Մարքեթինգային գործունեությունն արդյունավետ իրականացնելու համար պետք է նախ և առաջ հասկանալ հաճախորդի վարքագիծը, իմանալ, թե ինչ է նա սպառում և ինչու է պատրաստ գումար վճարել տվյալ ապրանքի կամ ծառայության համար:

Շատ կազմակերպություններ մեծ ներդրումներ են կատարում շուկայի հետազոտության և հաճախորդների կարիքների բացահայտման համար: Բոլոր այս գործողությունների նպատակն է բացահայտել ապրանքների և ծառայությունների այն հատկանիշները, տեսքը և գինը, որոնք գրավիչ կլինեն թիրախային շուկայի համար:

Գոյություն ունի թյուր կարծիք, որ մարքեթինգը ներառում է միայն գովազդը, մինչդեռ հաջողված գովազդի համար նույնպես պետք է ընտրել հաճախորդների ճիշտ թիրախ և ուղերձ՝ ապրանքի կամ ծառայության առավելությունները ներկայացնելու համար: Նույնիսկ այնպիսի փոքր աշխատանքները, ինչպես

օրինակ՝ տեղեկատվական նամակների ուղարկումը, հաճախորդների հետ հետադարձ կապի պահպանումը կամ հանդիպումները պոտենցիալ հաճախորդների հետ նույնպես մարքեթինգի մաս են կազմում:

Ձեր մարքեթինգային գործունեությունը սկսելու համար պետք է՝

Վաճառք ապահովելու համար առավել կարևոր է, հաճախորդի ընկալումը ապրանքի արժեքի վերաբերյալ, այլ ոչ թե ապրանքի փաստացի արժեքը: Ձեր մարքեթինգային պլանը և մարքեթինգ միքսը այն գործիքներն են, որոնք կօգնեն ստեղծել ապրանքի կամ ընկերության ճիշտ կերպարը:

December 2-6

English in mind, pages 46, 47

Exercise on Passive Voice – Simple Present

Complete the sentences (Active or Passive Voice). Use Simple Present.

  1. He (sell) sells cars.
  2. The blue car is sold (sell) .
  3. In summer, more ice-cream is eatten (eat) than in winter.
  4. She (call) calls her grandparents every Friday.
  5. The letters are typed (type) .
  6. He (take) took his medicine every day.
  7. Jane (take / not) is not taken to school by her father.
  8. We (go) go to school by bus.
  9. She (work / not) doesn’t work for a bank.
  10. Milk (keep) is kept in the refrigerator.

Rewrite the sentences in passive voice.

  1. He opens the door. – The door is opened by him.
  2. We set the table. – The table is set by us.
  3. She pays a lot of money. – A lot of money os payed by her.
  4. I draw a picture. – A picture is drawn by me.
  5. They wear blue shoes. – The blue shoes are wore.
  6. They don’t help you. – You aren’t helped by them.
  7. He doesn’t open the book. – The book is not being opened by him.
  8. You do not write the letter. – The letter is not written by you.
  9. Does your mum pick you up? – Are you being picked up by your mom?
  10. Does the police officer catch the thief? – Is the thief cougth by the police officer.

02.12.24

1.Տրված նախադասության հիման վրա հորինի՛ր երկու պատմություն, որոնցից մեկում միտքն ողղակի հասկացվի, մյուսում `փոխաբերաբար:

Լեզուն չլիներ` ագռավներն աչքերը կհանեին:

Ամռան հաճելի երեկո էր, ընտանիքով նստել էինք մեր տան բակում, և ընթրում էինք, սեղանը լի էր համեղ ուտելիքներով։ Սկսենցինք ընթրել, մեկ էլ նկատեցինք, որ տան բակ են մտել ագռավներ, տեսնելով այդ ախորժելի սեղանը, փորձեցին գողանալ որոշ ուտելիքներ, բայց լավ է քույրս հնրամիտ գտնվեց, սկսռեց ագռավի պես կռկռալ, հիշեցի մի հայտնի ասացվածք՝ լեզուն չլիներ` ագռավներն աչքերը կհանեին:

Մի ընկերուհի ունեմ, անչափ գեղեցիկ, քնջույքների, կամ տարատեսակ հավաքությների շամանակ՝ սիրում է գանվել տարբերվող, և աչքի ընկնող, շատ դեպքերում հարազատները դժգոհ էին մնում մեկ՝ ընտրած գույնից, մեկ՝ շորի երկարությունից, ասելով, որ շատ ցածրահասակ է երևում այդ շորի մեջ, բայց եթե լեզուն չլիներ` ագռավներն աչքերը կհանեին:

2.Ըստ տրված հետևության` տեսած, լսած կամ կարդացած մի պատմություն պատմի՛ր:

Ամեն ինչ իր ժամանակին է գեղեցիկ:

Մի անգամ ինձ մի արտահայտություն ասացին, սակայն այդ ժամանակ լիովին չհասկացա դրա նշանակությունը, և մոռացա, այդ արտահայտությունը հնչում էր այսպես՝ <<մի փորձիր շատպեցբնել այն իրադարձությունները, որոնք դեռ չպետք է լինեն>>, սակայն որոշ ժամանակ անց, հասկացա, որ շատ բաներ էին եղել իմ կյանքում, որոնց դեռ պատրաստ չէի, և այդ պահին լիովին հասկացա այդ արտահայըտության իմաստը, չէ որ ամեն ինչ իր ժամանակին է գեղեցիկ:

2. Տրված բառերի մեջ ի՞նչ հնչյունափոխություն կա:
գլխարկ, գունավոր, բռնապետ, կրկնել, ձնհալ, ծննդյան, թռչնակերպ, ձվաձև:

3.Ընդգծի՛ր նախադասությունների ենթականերն ու ստորոգյալները և կետադրի՛ր։

Օրը վերջանում էր և արեգակն արդեն թեքվում էր դեպի իր մուտքը: Մի փոքր տոթ օդին խառնվել էր մեղմ հովիկը և զբոսնելը հաճելի էր դարձել: Հանգստյան օր էր ծովափին շատ մարդիկ կային: Բոլորն անհանգիստ էին և հայացքներն ուղղել էին ծովում ինչ-որ կետի: Ոչ ոք չէր ուզում բան ասել և չէր էլ ուզում լսել ինչ- որ բան: Միայն բարձրախոսն էր անտարբեր ընդհանուր հուզմունքին և բարեխղճորեն իր գործն էր անում զբաղեցնում էր հանգստացող հասարակությանը: Հաղորդավարը միապաղաղ ձայնով ինչ-որ բան էր կարդում և այդ ձայնը մատնում էր ձանձրույթն ու հոգնածությունը: Մակույկավարների տնակում անվերջ զնգում էր հեռախոսը և ոչ մեկը չէր մոտենում, որ խոսեր կամ գոնե անջատեր այն:

4․ Ընդգծի’ր նախադասության գլխավոր անդամները՝ ենթական և ստորոգյալը։
Առանձնացրու պարզ և բարդ նախադասությունները․

Երեխան, վախենալով շնից, մտավ մոտակա տունը։
Այդ տունը վաղուց, շա՜տ վաղուց է կանգնած անտառի մեջ, և ես նրան հիշում եմ դեռ մանկությունից։
Փոշոտ խճուղին, ինչպես մի գորշ ժապավեն, օձապտույտ ոլորումներով, իմ ծննդավայրից վազում է դեպի Սևան։
Ծառերի միապաղաղ կանչի մեջ այդ սպիտակ շենքր անցորդներին թվում է ինչ–որ խորհրդավոր բան, իսկ աղոթասեր օտարականին թվում է մատուռ կամ վանք։
Դու գնացիր, և ես մոռացա քեզ։
Այդ սպիտակ տունը, որ գոռոզ կերպով բազմել է անտառի գլխին, հանրակացարանն է:

Детский фотоальбом

В огромном доме в Каменке жили племянницы и племянники Петра
Ильича Чайковского. И среди них самый любимый – Володя, добрый,
весёлый, музыкально одарённый мальчик. Дети всегда с нетерпением
ждали дядю. Они его очень любили.

Однажды, когда Пётр Ильич был в Каменке, дети весело играли. Вдруг
раздался крик: у куклы Наташи свернулась набок голова. Все по очереди
стали крутить её, но напрасно.
Пётр Ильич сел за фортепиано и заиграл что-то медленное и грустное.
И детям стало ясно, что кукла заболела. Её необходимо напоить чаем с
малиной, завязать горло тёплым шарфом, а главное – не шуметь и ходи՛ть
на цы՛почках.
Но лечение не помогло. Голова куклы скатилась с подушки на пол.
– Ах, она умерла, какое горе! – заплакали Володины сестрёнки. Тогда
Пётр Ильич заиграл торже՛ственный марш. И под эту музыку куклу отнесли
в чулан.
На следующее утро девочке принесли большую коробку. Пётр Ильич,
хитро улыбаясь, играл что-то весёлое. Он-то знал: в коробке – новая кукла.
Иногда Пётр Ильич просил Володю сыграть что-нибудь. Володя не очень
любил играть этюды и упражнения на фортепиано. Они ему казались
скучными.
Однажды, когда Петра Ильича не было в Каменке, из Петербурга пришла
посылка. В ней был «Детский альбом», который Чайковский посвятил
своему племяннику, Володе Давыдову. В «Детском альбоме» были пье՛сы с
такими названиями: «Марш деревянных кукол», «Болезнь куклы», «Новая
кукла», «Нянина сказка»…, а также танцы, песни.

До позднего вечера Володю нельзя было оторвать от фортепиано.
Забыв усталость, голод, сон, – словом, забыв обо всём на свете, он играл
страницу за страницей…
– Вы только послушайте, что это за музыка! – говорил Володя.
Володю с трудом отправили спать. «Детский альбом», уже со слегка
помя՛тыми страницами, лежал под подушкой. Может быть, поэтому мальчик
во сне слышал удивительную неповтори՛мую музыку. И ещё ему казалось,
будто в доме снова Пётр Ильич.
По Г. Абрамяну

2.Найдите ответы на вопросы и прочитайте их.

1. Кто жил в Каменке?

Чайковский со своими племянниками

2. Что случилось с куклой Наташи?

Она заболела и умерла

3. О чём рассказала музыка Петра Ильича?

Об его детстве

4. Что Володя не любил играть на фортепиано?

Володя не очень любил играть этюды и упражнения на фортепиано.

5. Кому посвятил «Детский альбом» Пётр Ильич?

Володе

6. Как изменилось отношение Володи к музыке?.

Он день и ночь играл произведения из его детства.

3.Подберите к выделенным словам антонимы из текста.
Бездарный музыкант — музыкально одарённый, быстрое и весёлое — медленное и грустное, кукла выздоровела — кукла заболела, обычная — неповторимая

4. Допишите предложения.

  1. Дети очень любили своего дядю.
    2. Больной кукле необходимо дать заботу.
    3. Наташе подарили новую куклу.
    4. Володя не очень любил играть этюды.
    5. Пётр Ильич посвятил «Детский альбом» своему племяннику.
    6. Володя и во сне слышал музыку.

Спишите. Слова из скобок поставьте в нужном падеже.

  1. Света читает книгу (книга, газета).
    2. Анна рисует дом (дом, дерево).
    3. Рубен любит музыку (музыка, литература, рисование).
    4. Мы слушаем песни (песни, концерт).
    5. Они изучают географию (математика, география).

Допишите пропущенные окончания существительных.

  1. Дети с нетерпением ждали дядю .
    2. Пётр Ильич заиграл грустную песню .
    3. Под торжественный марш куклу отнесли в чулан.
    4. Наташе подарили новую куклу.
    5. Дети получили посылку.
    6. Мальчик услышал удивительную песню.

Образуйте словосочетания с существительными в винительном
падеже. С некоторыми из них составьте предложения.

Образец: Подарить куклу, игрушку, картину. – На день рождения девочке
подарили куклу.
Слушать Утром просыпаясь она часто слушала музыку (песня, музыка, сказка); принести Из путешествия ему принесли книгу (книга, газета, конфеты, сумка);
ждать С нетерпением ждала подругу. (сестра, подруга); любить Очень любила ходить в театр (музыка, танцы, театр)

Уроки для 8 класса с 11 по 15 ноября

1 урок.

Читаем,обсуждаем рассказ А.Платонова «Юшка»

Вопросы:

1. Кто автор рассказа «Юшка»?

Максим Горький

Михаил Шолохов

Андрей Платонов

2. Почему взрослого человека и взрослые, и дети называли по прозвищу (Юшкой)?

Из-за пренебрежительного отношения к нему

Относились к нему, как к ребёнку

Не знали его настоящего имени

3. Каково авторское отношение к главному герою?

Пренебрежительное

Сострадательное

Восхищённое

4. Почему Юшка считал, что и дети, и взрослые его любят?

Не допускал мысли о жестокости людей

Был религиозным человеком

Был глупым и ничего не понимал

5. Почему все были так жестоки с Юшкой?

Он не мог постоять за себя

Им было легко вымещать зло на безответном человеке

Ему это нравилось

6. Почему «без Юшки жить людям стало хуже»?

Им не на ком стало вымещать свою злобу

Он был незаменим в кузнице

Он был сельским праведником

7. Почему жизнь Юшки нельзя назвать бесполезной?

Его приёмная дочь стала помогать больным людям

Он учил людей доброте и терпимости

Он поставил на ноги девушку-сироту

8. Почему Юшка никогда не пил чаю и не покупал себе новую одежду?

Не имел денег

Был скупым

Копил деньги на доброе дело

9. Что делали дети, когда думали живой ли Юшка?

Трогали Юшку или били

Кидали в него камнями

Свистели

10. Почему дети начали серчать на Юшку?

Он пугает их и гонится за ними

Им было скучно и нехорошо играть

Он сразу же убегал от них

11. Какое жалование было у Юшки?

10 рублей

5 рублей и 40 копеек

7 рублей и 60 копеек

Задание 1.

Истина – одно из немногих слов которое (ни)с чем (не)рифмуется. У него нет пары в русском языке оно стоит одиноко особняком от других слов, (не)зыблемое как скала, и лишь смутное сходство с корнем слова «стоять» мерцает в густом блеск.. этой предвечной громады. Большинство русских писателей страшно занимали её точный адрес и оп..знавательные знаки. Пушкин мыслил её как благородный мрамор в лучах величавого со..нца. (…) Толстой ш…л к истине (на) пролом склонив голову и сжав кулаки и пр…ходил то к подножию креста то к собстве(н, нн)ому своему подножию.(Набоков).

1.Озаглавьте текст. 2.Определите основную мысль текста. Выпишите ключевые слова, которые помогают понять основную мысль текста. Согласны ли вы с тем, что говорил в своих лекциях по русской литературе Владимир Набоков? 3.Какова роль сравнений? 4.Раскройте скобки, вставьте пропущенные буквы, объясните орфограммы. Расставьте знаки препинания, объясните их постановку. 5.Подберите синонимы к прилагательным величавый, смутный, густой. 7.Подчеркнитеграмматические основы предложений.

  Задание 2. НЕ с разными частями речи

Раскройте скобки

(Не)лепый поступок, (не)высоко взлететь; (не)высоко взлететь, а низко; поступить (не)по-товарищески, почуять (не)доброе, (не)ряшливый вид, вести себя (не)принужденно, вовсе (не)трудовые доходы, (не)веселый, а грустный вид, (не)складность фигуры, перейти (не)глубокую, но широкую реку, устать с (не)привычки, бормотать что-то (не)внятное, далеко (не)легкое дело, река была (не)широка, (не)противление злу, сказать явную (не)правду, юноша крайне (не)вежлив, (не)навистный человек, (не)движимость, (не)коммерческое, а государственное предприятие; (не)счастный случай, (не)трудоспособность, полный (не)вежда в музыке, (не)замужняя дама, (не)избежно, (не)приязненный, (не)совершеннолетние дети.

Задание 3. Подчеркните главные и второстепенные члены предложения. Укажите вид определения.

Задане 4 .

оставьте на месте пропущенных членов предложения тире.

1)Мир освещается солнцем, а человек знанием. 2) Ложь стоит на одной ноге, правда на двух. 3) Мудрец обвиняет себя, невежда других. 4) Змея один раз меняет кожу, а предатель каждый день. 5) Писателю необходима смелость в обращении со словами и запасом своих наблюдений, скульптору с глиной и мрамором, художнику с красками и линиями. (К.Г. Паустовский.) 6) Позади была только что перейденная отрядом быстрая чистая речка, впереди обработанные поля и луга с неглубокими балками, еще впереди таинственные черные горы, покрытые лесом, за черными горами еще выступающие скалы, а на самом высоком горизонте вечно прелестные, вечно изменяющиеся, играющие светом, как алмазы, снеговые горы. (Л. Толстой.)

Задание 5.

Прямая речь. Диалог.

1. Расставь знаки

1. Серая Шейка спрашивала Ведь вы весной вернетесь

2. Ты держись вон около того берега, где в реку сбегает ключик советовала старая утка.

3. Неужели река замерзнет думала Серая Шейка.

4. Ах, как ты меня напугала, глупая проговорил заяц.

5. Лисичка сказала Я тебя съем

Задание 6.

Замени предложения с прямой речью предложениями с косвенной

Товарищ сказал: „Я подожду»

„Погода будет отличная», — подумали охотники.

„Приходи завтра» — сказал мне товарищ.

„Который час?» — спросил я.

„Куда едете?» — спросили мы встречных.

„Решишь ты эту задачу?» — спросил я товарища.

Պարապմունք 21

Թեմա՝ Հանրահաշվական կոտորակների գումարումն ու հանումը

Հավասար հայտարարներով կոտորակների գումարման և հանման ժամանակ՝ գումարվում կամ հանվում են նրանց համարիչները, իսկ հայտարարները մնում են անփոփոխ:

Նույն կանոնով գումարվում և հանվում են հավասար հայտարարներով հանրահաշվական կոտորակները՝

  • հանրահաշվական կոտորակների գումարման ժամանակ, համարիչները գումարվում են, իսկ հայտարարները մնում են անփոփոխ՝
teo5_2.PNG
  • հանրահաշվական կոտորակների հանման ժամանակ, համարիչները հանվում են, իսկ հայտարարները մնում են անփոփոխ՝
teo5_3.PNG

Նույն կանոնով կարելի է գումարել կամ հանել հավասար հայտարարներով մի քանի կոտորակներ՝ 

teo5_4.PNG

Եթե կոտորակների հայտարարները հակադիր արտահայտություններ են, ապա դրանց գումարելու կամ հանելու համար պետք է սկզբում կիրառել հանրահաշվական կոտորակների նշանների փոփոխման կանոնը,

ջջ.png

ապա գումարել կամ հանել հավասար հայտարարներով կոտորակները:

Դիտարկենք այն դեպքը, երբ հանրահաշվական կոտորակների հայտարարները իրարից տարբեր միանդամներ են, օրինակ այսպիսի՝ 

Այդպիսի հանրահաշվական կոտորակները գումարելու կամ հանելու համար պետք է՝

  •  գտնել ընդհանուր հայտարարը,
  •  որոշել յուրաքանչյուր կոտորակի լրացուցիչ արտադրիչը (ընդհանուր հայտարարի բերելիս),
  •  գումարել կամ հանել նոր կոտորակների համարիչները,
  •  հնարավորինս կրճատել ստացված կոտորակը:

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1․ Ինչպե՞ս են գումարվում միևնույն հայտարարով հանրահաշվական կոտորակները։

2․ Ինչպե՞ս են գումարվում հակադիր հայտարարներով հանրահաշվական կոտորակները։

3․ Ինչպե՞ս են գումարվում տարբեր հայտարարներով հանրահաշվական կոտորակները։

4․ Կատարել գործողությունները․

5․ Կատարել գործողությունները․

6․Կատարել գործողությունները․

7․ Պարզեցրել արտահայտությունը․

8․ Կատարել գործողությունները․

9․ Ձևափոխել հանրահաշվական կոտորակի.

27.11.24

1.Կետերի փոխարեն գրիր տրված բայերի համապատասխան ձևերը:

Փորձված, սոված, տաշած, ընկած, բերած, կտրած, չտեսած:
Կուշտը սովածի համար մանր է բրդում:
Քամու բերածը քամին կտանի:
Փորձված աղվեսը զույգ ոտքով է թակարդն ընկնում:
Ջուրը չտեսած չեն բոբիկանա:
Թրի կտրածը կլավանա, լեզվի կծածը չի լավանա:
Տաշած քարը գետնին չի մնա:
Ընկածին չեն խփում:

2.Արմատի կրկնությամբ տրված բայերը դարձրու բազմապատկական:

Տաշել-տաշտշած
ծամել-ծամծմած
ծախել-ծախծխել
ճաքել-ճաքճքել
քաշել-քաշքշել
ծալել-ծալծլել
գզել-գզած
խաբել-խաբված
բզզալ-բզզված

Ուշադրություն․ Ածանցավոր բայեր

Ըստ կազմության՝ բայերը լինում են պարզ և ածանցավոր։

Ածանցավոր բայերը չորս տեսակի են` սոսկածանցավոր, պատճառական, բազմապատկական և կրավորական:

Սոսկածանցներն են՝ ան, են, ն, չ`  մեծ-ան-ալ, վախ-են-ալ, գտ-ն-ել, կոր-չ-ել և այլն:

Պատճառական ածանցներն են՝ ացն, եցն, ցն:  Պատճառական բայերը կազմվում են`

1Ա  խոնարհման պարզ և ան սոսկածանցավոր բայերից` ացն ածանցով` խաղալ-խաղացնել, քարանալ-քարացնել:

2Ե  խոնարհման պարզ և են սոսկածանցավոր բայերից` եցն ածանցով` քայլել-քայլեցնել, վախենալ-վախեցնել:

3.Ն, չ սոսկածանցավոր բայերից` ցն ածանցով` հասնել-հասցնել, փախչել-փախցնել:

Կան շատ բայեր, որոնցից ածանցներով պատճառական բայ չի կազմվում: Այսպիսի բայերի պատճառականը կազմվում է տալ բայի հարադրությամբ` բերել-բերել տալ, զարդարել-զարդարել տալ և այլն:

Կան բայեր, որոնցում կա ցն տառակապակցությունը` հարցնել, լցնել,վերցնել, սակայն դրանք պատճառական բայեր չեն, քանի որ առանց ցն -ի ձևեր չունեն:

Բազմապատկական ածանցներն են՝ ատ, ոտ, կոտ, տ` կտրել-կտրատել, խոցել-խոցոտել, թռչել-թռչկոտել, պատռել-պատռտել:

Ածանցներով բազմապատկական բայեր կազմվում են շատ քիչ բայերից: Բազմապատկական բայեր են կազմվում նաև արմատի կրկնությամբ` վազել-վազվզել, քաշել-քաշքշել և այլն, դարձյալ ոչ բոլոր բայերից:

Կազմությամբ կրավորական  կոչվում են այն բայերը, որոնց կազմում կա կրավորական ածանց:Կրավորական ածանցն է վ -ն` գրել-գրվել, կառուցել-կառուցվել, հեռանալ-հեռացվել, կարդալ-կարդացվել: Բացի ածանցավոր բայերից կան նաև հարադրական  բայեր: Դրանք բարդ բառեր են, դրանց բաղադրիչները գրվում են առանձին, բայց իմաստով համարժեք են մեկ բայի՝ բարև տալ-բարևել:

Առաջադրանքներ

1.Տրված արմատներից բայեր կազմի՛ր և ընդգծի՛ր արմատի և ել կամ ալ վերջավորության միջև եղած մասը:
Օրինակ`

տես — տեսնել, բարձր — բարձրանալ:

Ա. Ընկեր — ընկերանալ, թանձր — թանձրացնել, խոր — խորանալ:

Բ. Վախ — վախեցնել, կամ — կամուկացել, մոտ — մոտեցնել:

Գ. Հաս — հասցնել, անց, հագ:

Դ-. Թիռ, սառ, կիպ:

2.Տրված բայերը պատճառական դարձնող ածանցները թվի՛ր:

Մեծացնել-ացծ, հեռացնել-ացն, գգացնել-ացն, վախեցնել-ենց, հիշեցնեյ-եցն, թռցնել-ցն, տեսցնել-ցն:

Բայ

Բայը ցույց է տալիս գործողություն, եղելություն, ընթացք, որը բայ խոսքի մասը բնորոշող կարևորագույն հատկանիշ է
Բայի ուղիղ ձևը պատասխանում է ի՞նչ անել, ի՞նչ լինել հարցերին:

Բայը ունի հետևյալ քերականական կարգերը՝  եղանակ, ժամանակ, դեմք, թիվ:

Բայն ունի երկու թիվ՝ եզակի և հոգնակի: 
Եզակի  թիվը ցույց է տալիս մեկ անձի կամ առարկայի գործողություն:
Օրինակ՝  սովորեցի, գնացիր, գալու է, մերժեց, ջարդեցի, գնում է, գրի՛ր, կկարդա:
Հոգնակի  թիվը ցույց է տալիս երկու և ավելի անձերի կամ առարկաների գործողություն:
Օրինակ՝ պատասխանեցինք, մտաք, խոնարհվեցին, ողջունեցինք, կգանք, պիտի խոսի:

Բայն ունի երեք դեմք.

I դեմք (երբ գործողություն կատարողը խոսողն է)- գալիս եմ, պիտի խոսեմ, բարկացել եմ

II դեմք (երբ գործողություն կատարողը խոսակիցն է)-գալիս ես, պիտի խոսես, բարկացած ես

III դեմք (երբ գործողություն կատարողը երրորդ անձն է)-գալիս է, պիտի խոսի, բարկացած է

Բայն ունի երեք ժամանակ՝ ներկա, անցյալ, ապառնի:
Ներկա  ժամանակը ցույց է տալիս, որ գործողությունը կատարվում է խոսելու պահին: Օրինակ՝ սովորում ենք, խաղում է, նկարում եմ: 
Անցյալ ժամանակը ցույց է տալիս, որ գործողությունը կատարվել է խոսելու պահից առաջ: Օրինակ՝ սովորում էի, սովորել ենք, սովորեցի:
Ապառնի  ժամանակը ցույց է տալիս, որ գործողությունը կատարվելու է խոսելու պահից հետո: Օրինակ՝ սովորելու ենք, երգենք, կսովորեմ:

Առաջադրանքներ:

Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից և ձայնարկություններից բայեր կազմի´ր:

Ա. Ծաղիկ-ծաղկել, քար-քարանալ, անուն-անվանել, քարոզ-քարոզել, ձև-ձևավորել:
Բ. Մեծ-մեծացնել, բարձր-բարձրաձնել, կարմիր-կրմրել, տափակ-տափակել, սուր-սրել:
Գ. Ոչինչ-ոչնչանալ, բոլոր-բոլորել, նույն-նույացնել, ամբողջ-ոմբողջացնել:
Դ. Կրկին, արագ, դանդաղ, հաճախ:
Ե. Վա՜յ-վայել, մկըկը-մկըկալ, տը՜զզ-տզզալ, թրը՛խկ-թրըխկալ:

2Տրված բայերից նորերն ստացի´ր` դրանք բաղադրելով Բ խմբի նախածանցների հետ:

Ա. Նայել, կառուցել, գրել, ճառել, դառնալ, հայտնել:
Բ.Անդր, վեր, արտ, հակ, մակ, ստոր:

2.Գտի՛ր, թե բառաշարքերից յուրաքանչյուրն ինչ ընդհանրության հիման վրա է կազմված:

ա)Քննադատ, արտատեր, եռագույն, ղեկավար, ծովակալ, մանրախնդիր, աստղաշող, թուլակամ, երկփեղկ: — բարդ բառեր
բ) Ջրաղացքար, դյուցազնակերպ, կիսաշրջանագիծ, կիսաշրջազգեստ, հեռագրատուն, հեռագրավար: — բարդածանցավոր բառեր

Հականիշ բառակապակցություններ կազմի՛ր` տրված բաոերը գործածելով հարուստ և աղքատ (կամ զուրկ) բառերի հետ:

Օրինակ` քարերով հարուստ, քարերից զուրկ: Հումք, խելք, անտառներ, գետեր, հանածոներ, կենդանիներ:

3.Գծիկները ը կամ ն մասնիկով (հոդով) փոխարինի՛ր:

Մի օր Զևսի գլուխ- սոսկալի ցավեց: Նա կանչեց իր որդու- ու հրամայեց, որ ճեղքի իր գլուխ- ու ինք- ազատվի ցավից ու գլխի միջի աղմուկից: Հեփեստոս- կացինը տարավ-բերեց ու մի հզոր հարվածով ճեղքեց հոր գլուխ-: Այդ ժամանակ աստծո գլխից դուրս եկավ Աթենաս-Պալաս հզոր դիցուհի-: Ոտից գլուխ զինավառ, շողշողուն սաղավարտով, վահան- ու նիզակ- ձեռքին` կանգնեց ապշահար աստվածների առջև, ու նրա կանչ- որոտաց ու ցնցեց Օլիմպոս-: Աթենաս- սկսեց հովանավորել Հունաստանի հերոսների-, պահպանել քաղաքներ- ու ամրոցներ-:

Դիմավոր բայեր և դերբայներ

4.Կազմի՛ր տրված բայերի բոլոր դերբայական ձևերը, ընդգծի՛ր հիմքերը և պատասխանի՛ր հարցերին:

Գրել, կարդալ, տեսնել, սառչել, բարձրանալ, մոտենալ, մոտեցնել: Անորոշ — ել, ալ- Համակատար — ելիս, ալիս — Հարակատար — ած — Ենթակայական — ող — Անկատար — ում (եմ) — Կատարելի — ելու, ալու (եմ) — Վաղակատար — ել (եմ) — ժխտական — (չեմ)

5.Փակագծերի բայերը պահանջված ձևով գրի՛ր Ա և Բ տեքստերում բայերի ժամանակները համեմատի՛ր:

Ա. Գերմանիայի դպրոցներում կատարված ուսումնասիրություններից պարզվեց, որ քաղաքի երեխաները գյուղական կյանքի մասին ոչ մի պատկերացում չունեն (չունենալ): Օրինակ, նրանցից շատերը (կարծել), որ կաթր ֆաբրիկայում (պատրաստվել):

Կրթության նախարարությունը դրությունը շտկելու նպատակով պահանջել է, որ բոլոր քաղաքների կենդանաբանական այգիներում կովեր (ցուցադրվել) և օրվա մեջ երեք անգամ (կազմակերպվել) նրանց կիթը: Բ. Գերմանիայի դպրոցներում կատարված ուսումնասիրություններից պարզվել էր, որ քաղաքի երեխաները գյուղական կյանքի մասին ոչ մի պատկերացում (չունենալ): Օրինակ, նրանցից շատերը (կարծել), որ կաթը ֆաբրիկայում (պատրաստվել):

Կրթության նախարարությունը դրությունը շտկելու նպատակով պահանջել էր, որ բոլոր քաղաքների կենդանաբանական այգիներում կովեր (ցուցադրվել) և օրվա մեջ երեք անգամ (կազմակերպվել) նրանց կիթը:

1. Ա և Բ տեքստերը համեմատի՛ր և տարբերությունները գտի՛ր: Ո՞ր տեքստում է կոնկրետ այծյամների մասին պատմվում, և որտե՞ղ` ընդհանրապես այծյամների:

Ա. Փոքր եղջերուներ են այծյամները: Նրանց մարմինը համեմատաբար կարճ է, վիզը` երկար: Մորթին ամռանը շիկակարմիր է, ձմռանը գորշ: Անտառը նրանց և՛ է, արոտավայրն և՛ թաքստոցը:

Ամռանն արածում են հով ժամանակ, իսկ ցերեկվա շոգին թաքնվում են: Ցուրտ օրերին կեր են հայթայթում օրվա ցանկացած ժամի: Առատ ձյան ժամանակ դուրս են գալիս

ճանապարհները: Ունեն սուր հոտառություն, տեսողություն ու լսողություն: Շատ լավ լողում են։